محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1947
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اعليحضرت امپراطور روس كه جانشين و فرمانفرماى قفقاز است با صاحبمنصبان دم اسكله حاضر بودند بعد از تعارفات با كالسكه بخار به راه افتادند و فردا صبح به تفليس رسيدند در اينجا نيز تشريفات كامله به عمل آمد - روز هفتم از تفليس عزيمت بادكوبه فرمودند - روز هشتم تشريففرماى گنجه و روز نهم به طرف توريانچاى ، و روز يازدهم دو ساعت از شب گذشته به شهر بادكوبه ورود فرموده و به كشتى نشسته به طرف انزلى حركت فرمودند - روز چهاردهم رجب به انزلى شرف ورود ارزانى فرموده عموم اهالى ممالك محروسه از سلامت و معاودت اعليحضرت اقدس شاهنشاهى قرين تشكر كامل گرديدند ، و روز سلخ رجب المرجب دار الخلافهء باهرهء طهران به مقدم مبارك مزيّن و مشرف شد . هم از وقايع حزنانگيز اين سال رحلت نواب عليّهء عاليه مهد عليا والدهء محترمهء اعليحضرت اقدس شاهنشاهى است كه روز ششم ربيع الثانى در دار الخلافهء طهران به جوار رحمت الهى پيوستند - عباسقلى خان سردار لاريجانى بيست و هفتم ربيع الاول مرحوم شد - نواب فخر الدوله عمّهء محترمهء اعليحضرت همايون شب بيستم شهر جمادى الاولى به رحمت ايزدى پيوست - جناب حاجى سيّد اسد اللّه مجتهد اصفهانى ولد مرحوم حاجى سيّد محمّد باقر از اجلهء علماى اصفهان داعى حق را لبّيك اجابت گفت - جناب حاجى ميرزا حسين خان مشير الدوله صدراعظم بعد از ورود موكب مسعود به خاك ايران از اين منصب استعفا كرده در رشت متوقف گرديد - وزارت جنگ و امارت توپخانهء مباركه و قورخانه كما فى السابق به عهدهء كفايت نواب و الا نصرت الدوله موكول آمد - مجلس دربار با اجزاى مسطورهء در ذيل تشكيل يافت : ( جناب اجل ميرزا يوسف مستوفى الممالك وزير داخله و رئيس كل دفاتر و محاسبات و خزانه و غيره و رئيس دار الشورى و ناظم دار الخلافه و خالصهجات ) ، ( نواب و الا نصرت الدوله وزير جنگ ) ، ( نواب اعتضاد السلطنه وزير علوم ) ، ( نواب عماد الدوله وزير عدليه اعظم كه تازه به اين منصب نبيل نايل شده ) ، ( جناب ميرزا سعيد خان مؤتمن الملك وزير امور خارجه ) ، ( جناب نصير الدوله وزير تجارت ) ، ( جناب مجد الملك وزير وظايف ) ، ( جناب ميرزا على خان منشى حضور و وزير رسايل ) - جناب اجل آقاى